Islaam woni kode deweteeɗo e goongo alah si wonah Alla, e wonde Muhamadu ko nelaaɗo Alla, ñiiɓnude juulde, tottira askal (jakka) koora lewru koorka, (koorka) kajjaya ka suudu Alla to laawol si a hattanii
woni hakke Alla e dow jiyaaɓe ko de ɓe ndewata mbo ɓe mbaasa renndinde mbo e goɗɗo, woni hakke jiyaaɓe e Alla ko waasde leɓtude ɓe ɗoon ɗoɓe ndenndinaani mbo e hay huunde
hay gooto seedataako wonde deweteeɗo e goongo ala si wonaa ALLA e wonde Muhamadu ko Nelaaɗo ALLA e jiyaaɗo makko hombo gooŋɗini ɗum e ɓernde makko si wonaa ALLA harmina ɓanndu mum ( makko) e jeynge
Kala biiɗo Laa'ilaaha illallaahu , o yeddi ko rewetee ko wonaa ALLA jawdi makko e ɗiiƴam makko harma, hasbeede makko wona e Alla
oon maayɗo o renndinaani e Alla hay huunde o naata aljanna, oon maayɗo hombo renndini Alla e huunde o naata yiite"(hiite)
aan ma a ar e yimɓe jom en defte, si arii e maɓɓe nodduɓe e seedaade wonde alah deweteeɗo e goongo mbo wonah Alla, e wonde Muhamadu ko nelaaɗo Alla
ɓuri maleede e tefoore am ko oon biiɗo deweteeɗo e goongo alah si wonah Alla, tawa hombo laɓɓini ɗuum e ɓernde makko e fittaandu makko
Gooŋɗingol ko capanɗe jeeɗiɗi e huunde- wolla capanɗe jeegom e huunde- feccere, ɓuri heen moƴƴude ko wiide Laa Ilaaha illal laahu, ɓuri heen famɗude ko ittude ko lorata ( torrta) e laawol
ko Miin ɓuri yondinaade renndadiiɓe e renndineede, kala golluɗo huunde o renndini Mi heen e goɗɗo, Mi accida ɗum ko o renndini Mi ko
Wotee nguttee kam hono no Annasaara en nguttirno Ɓiy Maryama; miin ko mi maccuɗo Makko ,mbi'ee: Maccuɗo Alla e Nelaaɗo Makko
njottinanee kam hay si ko aaya, kaale e Banii Israa'iil bakkaat alah heen, kala penɗo e am hombo teyi yo won e jonnde makko ka yiite
Alah mbela ma ar jamaanu yottoo e gorko Hadiis ummaade e Am tawa hombo tuggii e leeso makko o wi'a: iana hakkunde men deftere Alla
Wotee mbaɗee cuuɗi mon genaale, wotee mbaɗee yenaande am juulde, njuule e am; sabu juulde mon ina yottoo mi kala ɗo ngonɗon
mbeɗa moolo e Alla nde woodanta mi sehil e mon, pellet Alla Toowɗo O nanngarii kam sehil, hono no O nanngiri Ibraahiima sehil nih
Mbela mi nelataama ko Nelaaɗo ALLa yo ALLa juul e dow muh o hisno ɗum nelnoomi ko? Wota accu natal mahengal si wona momtaa ngal, wona yenaande ɓamtaande si wona potnaande e lesdi
Jeyaako e amen oon diwnuɗo wolla oon diwnanaaɗo, wolla o waɗi wageyaagal wolla o waɗana wageyaagal, walla o wili wolla o wilnana
mbela hoɗon nganndi ko Joom mon daali?" ɓe mbii: ko Alla e Nelaaɗo mum ɓuri anndude, O maaki: " fini e jiyaaɓe Am gooŋɗin ɓe Mi e yedduɓe Mi
seyɗaane ina ara(ina wara) e gooto e mon o wi'a: hombo tagi ɗum? hombo tagi ɗum? hombo tagi ɗum? Haa o wi'a: hombo tagi Joom ma? Si o yottiima ɗoon yo o moolo e Alla, yo o gasnu ɗuum
Alah jiyaaɗo mbo Alla ina reenna mbo ngaynanteeri, o maayi tawa hombo fuuntiɓe, si wonah Alla harmina mbo aljanna
Aan Alla kala keettuɗo huunde e fiyaaku leñol(tomatte) Am ngol o sattanani ɓe sattin e dow makko, kala keettinaaɗo huunde e fiyaaku leñol Am(tomatte am ) he o newnani ɓe newnan mbo
Kala e mon njiiɗo paŋkare yo o waylirɗe junngo makko, si o hattanaani yo o waylir ɗemngal makko ngal, si o haɗtanaani yo o waylir ɓernde makko nde, ko ɗuum ɓuri lohde goomɗingol
Alla winndii hoddiraaji tagaaɗi ko adii nde O tagata kammuuji e leydi ko wonata duuɓi capanɗe joy ujunere
Nelaaɗo Alla yeewtanii min ko kaŋko woni gooŋɗuɗo gooŋɗinaaɗo:" tagu gooto e mon e ina renndine e reedu neene mum capaɗe nay ñalawma e jemma
Weendu am ndu foti ko yahannde lewru, ndiyam hendu ɓuri kosam ranwude, mbalangol hendu ɓuri misku uurde
Si on mbakkalinoomo e Alla tigi tigi(he gonga), ma O yeɗ mon no o yeɗrata ndiwri, ndiwri ndawndi hondi ɗehii ndi jofta hondi haari
eehey mon jiyaaɓe am pellet Mi harmanii tooñannge e fittaandu Am, mbaɗ Mi ɗuum koko harmina e hakkunde mon, wotee tooñandiree
pellet Alla winndii moƴƴi e bonɗi, refti O ɓanngini ɗuum, kala mbo himmi waɗde moƴƴel o gollaani ngel o winndene moƴƴel timmungel, si o himmarii waɗde ngel o waɗi ngel o Alla winndana mbo moƴƴe sappo haa e cowe teemedde jeeɗiɗi sowre, haa e cowe keewɗe, kala kimmuɗo e waɗde gootel bonngel o waɗaani ngel o winndanee moƴƴel gootel, si o waɗii ngel noon o winndanee bonngel gootel
kala moƴƴinɗo e islaam o jaggirtaake ko o waɗno saanga majjiyankooɓe, kala mbo bonni e islaam o jaggire ko adii ko e sakkati
aan cukalel, pellet mami anndin ma konngi, reen Alla O reen ma, reen Alla tawaa Mbo sera ma, si haɗa ñaago ñaaga Alla, si haɗa wallikino wallakina Alla (si e dabiti balla dabbitin he allah),
Oon callaginiiɗo o moƴƴini sallige goopi ( boofi) makko njalta e ɓanndu mum haa ɗi njalta e les cegeneeji ( kolɗe) makko
Juulɗeele joy ɗe e aljuma faade aljuma e ramadaan faade ramadaan, ko ko momtata ko woni ko hakkunde majji si bakkatuuji mawɗi ɗi ndeentaama
Annabi yo ALLa juul e dow mum O hisna ɗum ina wi'atno hakkunde sujuddaaji ɗiɗi ɗi«allaahumma igfirlii, warhamnii, wa aafinii, wahdinii, warjuknii
Sadak ustatah jawdi, Alla ɓeydiratah jiyaaɗo yaafaade si wonah teddungal, hay gooto yankintaako si wona Alla ɓamta mbo
Kala newnanɗo cattiraaɗo, wollo (nane)o ustani mbo, Alla ɗowdina mbo ñande darnga e les ɗowdi Arsi Makko ñande ɗowdi(beelo) alah si wonah ɗowdi(beelo) Makko
gorko ina ñamlatno yimɓe, o wi'a liggantooɗo mbo o: si a hawrii e cattaraaɗo yaafo mbo, mbela Alla yaafoo mi,
Kala koorɗo lewru koorko( koorka) hombo gooŋɗini hombo faandi heen yeeso Alla o yaafe ko adii ko e bakkatuuji makko
Kala kajjuɗo o waɗaani paŋŋkare wollo o haalaani ko paŋkariɗi wollo o faasaqini o ruttoto hono ñalawma mbo neene makko(iniko) jibinnoo mbo nih
Pellet Alla ndaaratah faade e mbaadiiji mon(sora bali mon) wonah faade e jawɗe mon, kono o ndaarata ko ɓerɗe mon e golle mon
Jokkoowo enɗam wonah jokkoowo enɗam oon jokkuɗo enɗam makko, jokkoowo enɗam woni mbo si enɗam mum taƴaama o jokko ɗam
mbela hoɗon nganndi ko woni ñoore?" ɓe mbii ko Alla Nelaaɗo makko ɓuri anndude, o maaki(owii):"ko jaŋtaade siɗɗo(sakike ma) ma ko o añi
Daganaaki gorko nde o hiiɗato musiɗɗo mum ( daganaki neddo tajo sakike mum) ko ɓuri jemmaaji tati, ɓe kawra oya ɗuurno o ne ɗuurno, ɓuri moƴƴude e maɓɓe ko gadiiɗo salminde o
Ɓuri haandude e sarɗeeji ko nde kuuɓnaton (hiɓɓinton) aadiiji ko ( ɗi) ndaknirton ( dattinirɗon) farjiiji
Ɓuri timmude gooŋɗingol e gooŋɗinɓe hee ko ɓurɗo moƴƴude jikku, ɓuri e maɓɓe moƴƴude ko ɓurɗo moƴƴude e rewɓe maɓɓe
Nelaaɗo Alla yo jam e kisal ngon e makko naaɓnaama (chamama)ko ɓuri heewde ko naatnata neɗɗo aljanna, O maaki: "kulol Alla e moƴƴude jikku
Pellet ɓeen nuunɗuɓe(adilibe) ka(to) Alla ɓe ngonata ko e Minbaruuji annoore, ka Ñaamo jurmotooɗo O? Juuɗe makko ɗe fof ko ñaamo
Hakke juulɗo(alsilame) e dow juulɗo(alsilame) ko joy: ruttude(wartirde) salminaandu, salminoyde(tomtade) ñawɗo(nawado), rewde gooskiiji, nootaade noddaandu, e du'anaade isluɗo".()
wonde Newaare wonata e huunde tawi wonaa nde siŋkande ( ŋarɗinande) , nde ɗoofetaake e huunde tawi wona nde soofnunde ( fankinɗinande)
Alla ina wele gaa jiyaaɗo de ñaamat ñaamande o yetta heen Alla, wolla de o yara yarannde o yetta Mbo heen
Si maccuɗo Alla ñawi wollo o ɗannii o winndante fotde ko o waɗatnoo ko hombo ñiiɓi( o ɗatnaaki) hombo selli
ɓe njanngintone Quraana ummaade e nelaaɗo aayaaje sappo, ɓe ƴettataana goɗɗe si wonah ɓe nganndu ko woni e ɗeen aayeeje e gannadal e gollirde ngal
jom Quraana ina wi'e: janngu ɓamta, taro hono tarortonoɗa e aduna, daraja ma tolnii ko e aaya cakkitiɗa janngude o
ngaadandire ( warwartee/ dursitee) e o AL KURAAN , Mi woondarii mbo fittaandu Muhammadu woni e junngo makko ( mun) KURAAN ɓuri wawde ɓoccitaade e geeloobo tonngaaba
Wote mbaɗee cuuɗi mon genaale, seyɗaane ina dogo galle janngateeɗo e nder hembo ( mun) simoore Bakara
Aan Abu Munjir, mbela haɗa anndi hombo aaya e deftere Alla he ɓuri teddude?" o wii: mbii:- Allaahu laa ilaaha illaa huwa Al hayyu Al qayyuumu- Al Baqara 255-, o wii: O lappi e ɓernde am, o wii:" yo Alla malnuma ganndal, Abu Munjir
pellet iimaan ina rappa e fulkuru gooto e mon hono no comcol rappirta nih, ñaage Alla nde O hesɗatinta iimaan e ɓerɗe mon
Annabi yo jam e kisal won e mum si O lelinooma e leeso makko kala jemmo o renndina newe makko, refti O wutta e majje O jannga e majje:' Qul huwa Allaahu Ahad', e 'Qul a Uuuju bi rabbil falaqi' e ' Qul a uuju bi rabbinnaasi'
Konnguɗi ( konnguli)nay ɓuri yiɗeede ka Alla ngoni : Subhaanallaahi, Alhamdu lillaahi, Laa Ilaaha illaa Laahu, Allaahu Akbar, kala heen ngol idoriɗa lorataama
Kala biiɗo : (laa'ilaaha illallaahu, wahdahu laa sariika lahuu ‚ lahul mulku wa lahul hamdu, wa huwa alaa kulli seyin kadiir¹‚ laabi sappo (10)
Kala biiɗo (subhaanallaahi wabi hamdihii) ley ñalawma laabi teemedere(100), bakkatuuji mum camminee hay si ɗi keewrii no yeru nguufo maayo
Laaɓal ko feccere Iimaan(imanagal), yettude Alla ina hebbina peesirgal(manndakke) subhinaade Alla e yettude Mbo ina hebbina ko woni hakkunde kammuuji e leydi
Nde mbi'atmi : subhaanal laahi, wal hamdu lillaahi, wa Laa'ilaaha illallaahu, wallaahu akbaru,ɓuri mi yidde ko naange ƴellitii e mum
kala telliiɗo e nokku o wii: a uuzu bi kalimaatillaahi attaamaati min sarri ma kalak¹ , hay huunde lorota ɗum ha o toko ( egga) e jippunde mum
Aan Nelaaɗo Alla, mi accaani bakkaat mawɗo wonah tokooso si wonah mbawmi mbo, Nelaaɗo maak:" mbela a seedaaki dewateeɗo e goongo alah mbo wonah Alla e wonde Muhamadu ko Nelaaɗo Alla?
pellet emin tina e pittaali amen ko mawni e gooto e amen haalde ɗum, o maaki:" ko goongo on keɓii ɗum?" ɓe mbii: eey, O maaki:" ko ɗuum woni iimaan laaɓtuɗo
golle ko jeegom, yimɓe ko nayo, baɗɗinooji ɗiɗi, e yeru e yeru, moƴƴel gootel ko cowe sappo, moƴƴel gootel sowe teemedde jeeɗiɗi sowre
yeru naafige, ko hono dammuwol beemngol hakkunde dammi ɗiɗi ngol fa'a e ɗi e laawol, laawol goɗngol ngol, ngol hucca e goɗɗi he
Pellet ina jeya e maale darngo nde ganndal ɓamtate, majjere heewa, jina heewa, yarde sanngara(doro)heewa,worɓe pamɗa, rewɓe keewa haa woodana rewɓe capanɗe njoyo gorko gooto. darantooɗo ɓe
darnga darataaka haa mbarandiron e Yahuud, haa haayre nde yahuudiyanke woni caggal mum wi'a: Aan juulɗo o ko yahuudiyanke war mbo
darnga darataaka haa (faa)naange fuɗira mutirgel (janirgal)mannge, si nge fuɗii yimɓe ɓe nji'i nge kamɓe fof ɓe ngooŋɗina
pellet ma Mi won e weendu haa mi yi'a joloowo faade e am ummaade e mon, ma wood naanngaaɓe kaɗe yottaade mi, Mi maaka: Aan joom am ko e am o jeyaa ko e leñol am o jeya
Annabi anndaano keerol simoore (sorawol)haa tellii(jippe) e makko " bismillaahi arrahmaani arrahiimi",
Kala kawruɗo e Alla tawi o renndinaani mbo e goɗɗo o naata aljanna, kala kawruɗo e makko hombo renndini Mbo e goɗɗum o naata yiite
kala ɗaɓɓirɗo ganndal e koode o ɗaɓɓii feccere e mbilewu, ino ɓesdoo mbilewu o kala ko ɓesdi e anndude ɗum
ngool konngol goongo ko jinne biftato ngol mbo waɗangol e nofru gondiijo makko hono no gertagal ñiiɓirta, refti ɓe njilla heen ko ɓuri teemedere fenaande