عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ:
كُنْتُ سَاقِيَ القَوْمِ فِي مَنْزِلِ أَبِي طَلْحَةَ، وَكَانَ خَمْرُهُمْ يَوْمَئِذٍ الفَضِيخَ، فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُنَادِيًا يُنَادِي: أَلاَ إِنَّ الخَمْرَ قَدْ حُرِّمَتْ، قَالَ: فَقَالَ لِي أَبُو طَلْحَةَ: اخْرُجْ، فَأَهْرِقْهَا، فَخَرَجْتُ فَهَرَقْتُهَا، فَجَرَتْ فِي سِكَكِ المَدِينَةِ، فَقَالَ بَعْضُ القَوْمِ: قَدْ قُتِلَ قَوْمٌ وَهِيَ فِي بُطُونِهِمْ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ: {لَيْسَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جُنَاحٌ فِيمَا طَعِمُوا} [المائدة: 93] الآيَةَ.

از انس رضی الله عنه روایت است که گفت:
ساقیِ گروهی در خانهٔ ابی‌طلحه بودم و شرابشان در آن روز «فضیخ» بود. پس رسول خدا صلی الله علیه و سلم به منادی‌ای دستور دادند که ندا دهد: «هان! همانا شراب حرام شد». [انس] گفت: پس ابی‌طلحه به من گفت: برو بیرون و آن را بریز. من نیز بیرون رفتم و آن را ریختم، و [شراب] در کوچه‌های مدینه جاری شد. پس برخی از آن گروه گفتند: گروهی کشته شده‌اند در حالی که آن [شراب] در شکم‌هایشان بود. پس خداوند این آیه را نازل کرد: {لَيْسَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جُنَاحٌ فِيمَا طَعِمُوا} (بر کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام داده‌اند، گناهی در آنچه [پیش از این] خورده‌اند، نیست) [مائده: ۹۳] تا پایان آیه.

صحیح است بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند صحیح بخاری - 2464

شرح

انس بن مالک رضی الله عنه خبر داده است که او ساقیِ کسانی بود که در خانهٔ شوهرِ مادرش، ابی‌طلحه رضی الله عنه، بودند، و شرابشان در آن روز «فضیخ» بود که مخلوطی از خرما و خرمای نارس بود. ناگهان منادیِ رسول خدا صلی الله علیه و سلم ندا داد: هان! همانا شراب حرام شد. [انس] گفت: پس ابی‌طلحه به من گفت: برو بیرون و آن را بریز. من نیز بیرون رفتم و آن را ریختم، و شراب در کوچه‌های مدینه جاری شد. پس برخی از آن گروه گفتند: برخی از صحابه قبل از حرام شدنش کشته شده‌اند در حالی که آن [شراب] در شکم‌هایشان بود. پس خداوند نازل کرد:
{لَيْسَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جُنَاحٌ فِيمَا طَعِمُوا} (بر کسانی که ایمان آورده‌اند و کارهای شایسته انجام داده‌اند گناهی در آنچه [قبلا] خورده‌اند نیست) [مائده: ۹۳] تا پایان آیه. یعنی: بر کسانی که ایمان آورده‌اند، در آنچه از شراب قبل از حرام شدنش خورده و نوشیده‌اند، گناهی نیست.

از نکات این حدیث

  1. فضیلت ابی‌طلحه و صحابه رضی الله عنهم، از آنجا که به سرعت و بدون چون و چرا، امر خدا را اجابت کردند، و این همان چیزی است که شایستهٔ مسلمانِ حقیقی است.
  2. خمر: نامی است فراگیر برای هر چیز مست‌کننده.
  3. فضیخ: شرابی است که از رطب نارس و خرما تهیه می‌شود، بدون آنکه آتش به آن برسد. و «بُسر»: میوهٔ درخت نخل است پیش از آنکه رطب شود.
  4. ابن حجر گفته است: مهلّب گفته است: شراب در راه ریخته شد تا اعلامی برای ترک آن باشد و ترک کردنش شهرت یابد، و این [کار] از نظر مصلحت، برتر از [جلوگیری از] اذیت شدنِ [مردم] به خاطر ریختن آن در راه بود.
  5. بیان رحمت خداوند به بندگانش، و اینکه او برای عملی قبل از نازل شدن حکمش، محاسبه نمی‌کند.
  6. خداوند عز و جل شراب را حرام کرد؛ به دلیل مفاسدی که در آن است و به عقل و مال ضرر می‌رساند، و به سبب آن، عقل انسان از بین می‌رود و در نتیجه مرتکب بسیاری از گناهان می‌شود.

مشاهده ترجمه‌ها

41 زبان
EN English الإنجليزية
ID Indonesia الإندونيسية
BN বাংলা البنغالية
TR Türkçe التركية
RU Русский الروسية
BS Bosanski البوسنية
SI සිංහල السنهالية
HI हिन्दी الهندية
ZH 中文 الصينية
VI Tiếng Việt الفيتنامية
TL Tagalog تجالوج
KU Kurdî الكردية
HA Hausa الهوسا
PT Português البرتغالية
ML മലയാളം المليالم
TE తెలుగు التلغو
SW Kiswahili السواحيلية
TA தமிழ் التاميلية
MY မြန်မာ البورمية
TH ไทย التايلندية
PS پښتو بشتو
AS অসমীয়া الأسامية
SQ Shqip الألبانية
SV Svenska السويدية
AM አማርኛ الأمهرية
NL Nederlands الهولندية
GU ગુજરાતી الغوجاراتية
PRS دری الدرية
SR Српски الصربية
RO Română الرومانية
HU Magyar المجرية
MOS Moore الموري
MG Malagasy المالاجاشية
KN ಕನ್ನಡ الكانادا
WO Wolof الولوف
UK Українська الأوكرانية
KA ქართული الجورجية
MK Македонски المقدونية
KM ភាសាខ្មែរ الخميرية
PA ਪੰਜਾਬੀ البنجابية
MR मराठी الماراثية