1. سه‌ره‌كی
  2. پولینكرن
  3. Virtues and Manners

فه‌رمووده‌ ((هه‌ر كه‌سێ نه‌خۆشی و ته‌نگاڤییه‌كێ ژ نه‌خۆشی و ته‌نگاڤییێن دونیایێ ل سه‌ر باوه‌رداره‌كی ڕاكه‌ت؛ خودێ دێ نه‌خۆشی و ته‌نگاڤییه‌كا ڕۆژا قیامه‌تێ ل سه‌ر وی ڕاكه‌ت

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:
«مَنْ نَفَّسَ عَنْ مُؤْمِنٍ كُرْبَةً مِنْ كُرَبِ الدُّنْيَا نَفَّسَ اللهُ عَنْهُ كُرْبَةً مِنْ كُرَبِ يَوْمِ الْقِيَامَةِ، وَمَنْ يَسَّرَ عَلَى مُعْسِرٍ يَسَّرَ اللهُ عَلَيْهِ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ، وَمَنْ سَتَرَ مُسْلِمًا سَتَرَهُ اللهُ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ، وَاللهُ فِي عَوْنِ الْعَبْدِ مَا كَانَ الْعَبْدُ فِي عَوْنِ أَخِيهِ، وَمَنْ سَلَكَ طَرِيقًا يَلْتَمِسُ فِيهِ عِلْمًا سَهَّلَ اللهُ لَهُ بِهِ طَرِيقًا إِلَى الْجَنَّةِ، وَمَا اجْتَمَعَ قَوْمٌ فِي بَيْتٍ مِنْ بُيُوتِ اللهِ يَتْلُونَ كِتَابَ اللهِ وَيَتَدَارَسُونَهُ بَيْنَهُمْ إِلَّا نَزَلَتْ عَلَيْهِمِ السَّكِينَةُ، وَغَشِيَتْهُمُ الرَّحْمَةُ، وَحَفَّتْهُمُ الْمَلَائِكَةُ، وَذَكَرَهُمُ اللهُ فِيمَنْ عِنْدَهُ، وَمَنْ بَطَّأَ بِهِ عَمَلُهُ لَمْ يُسْرِعْ بِهِ نَسَبُهُ».

ژ ئه‌بو هوره‌یره‌ی (خودێ ژێ ڕازی بیت) گۆت: پێغه‌مبه‌رێ خودێ (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) گۆت:
((هه‌ر كه‌سێ نه‌خۆشی و ته‌نگاڤییه‌كێ ژ نه‌خۆشی و ته‌نگاڤییێن دونیایێ ل سه‌ر باوه‌رداره‌كی ڕاكه‌ت؛ خودێ دێ نه‌خۆشی و ته‌نگاڤییه‌كا ڕۆژا قیامه‌تێ ل سه‌ر وی ڕاكه‌ت. هه‌ر كه‌سێ ل مرۆڤه‌كێ ته‌نگاڤ بكه‌ته‌ به‌رفره‌هی؛ خودێ دێ ل دونیا و ئاخره‌تێ ل سه‌ر وی كه‌ته‌ به‌رفره‌هی. هه‌ر كه‌سێ موسلمانه‌كی ستاره‌ بكه‌ت؛ خودێ دێ ل دونیا و ئاخره‌تێ وی ستاره‌ كه‌ت. خودێ هاریكارێ عه‌بدییه‌ هندی عه‌بد هاریكارێ برایێ خۆ بیت، هه‌ر كه‌سێ ڕێكه‌كێ بگریته‌ به‌ر و تێدا داخوازا زانینه‌كێ بكه‌ت، خودێ دێ ڕێكه‌كێ بۆ وی به‌ره‌ڤ به‌هه‌شتێ ب ساناهی كه‌ت، و هه‌ر كۆمه‌كا ل ماله‌ك ژ مالێن خودێ ڕویننه‌ خوار و په‌ڕتووكا خودێ بخوینن و نیشا ئێكودوو بده‌ن؛ ئارامى و ته‌ناهی دێ ب سه‌ر واندا هێت و دلۆڤانی دێ وان ڤه‌گریت و مه‌لائیكه‌ت دێ دۆرێ ل وان گرن و خودێ دێ ل ده‌ڤ وان مه‌لائیكه‌تێن ل ده‌ڤ وی هه‌ین به‌حسێ وان كه‌ت، و هه‌ر كه‌سێ كارێ وی؛ وی ڤه‌هێلیت؛ نه‌سه‌با وی؛ وی پێش نائێخیت)).

صحيح رواه مسلم صحيح مسلم - 2699

شرۆڤه‌كرن

پێغه‌مبه‌ری (صه‌لات و سه‌لامێن خودێ ل سه‌ر بن) دیار كر كو جزایێ مرۆڤێ موسلمان ل ده‌ڤ خودێ هه‌ر ژ جۆرێ وی كاری و وێ سه‌ره‌ده‌رییێیه‌ یا ئه‌و د گه‌ل موسلمانان دكه‌ت، ڤێجا هه‌ر كه‌سێ د دونیایێدا نه‌خۆشی و ته‌نگاڤییه‌كێ ژ سه‌ر موسلمانه‌كی ڕاكه‌ت و نه‌هێلیت؛ خودێ ژی دێ ب هه‌مان تشت وى خه‌لات كه‌ت و دێ نه‌خۆشی و ته‌نگاڤییه‌كا ڕۆژا قیامه‌تێ ژ سه‌ر وی ڕاكه‌ت. و هه‌ر كه‌سێ ل مرۆڤه‌كێ ته‌نگاڤ بكه‌ته‌ به‌رفره‌هی و بارێ وی ل سه‌ر وی سڤك بكه‌ت و به‌ڕته‌نگییا وی ڕاكه‌ت و نه‌هێلیت؛ خودێ دێ ل دونیا و ئاخره‌تێ ل سه‌ر وی كه‌ته‌ به‌رفره‌هی و بارێ وی سڤك كه‌ت. و هه‌ر كه‌سێ موسلمانه‌كی ستاره‌ بكه‌ت ده‌مێ عه‌یب و كێماسی و خه‌له‌تی و گونه‌هه‌كێ ژ وی دبینیت و پێدڤییه‌ نه‌هێته‌ ئاشكه‌راكرن؛ هنگی خودێ ژی دێ ل دونیا و ئاخره‌تێ وی ستاره‌كه‌ت و عه‌یب و كێماسی و گونه‌هێن وی ئاشكه‌را ناكه‌ت. خودێ ژی یێ د هاریكارییا عه‌بدیدا، هندی عه‌بد د هاریكارییا برایێ خۆ یێ موسلماندا بیت د كاروبارێن وی یێن دینی و دونیایێ، هاریكاری ژی ب دوعاكرنێ و له‌شی و مالی و ڕێكێن دی دهێته‌ كرن. و هه‌ر كه‌سێ پێنگاڤان بهاڤێژیت و ب ڕێڤه‌ بچیت پێخه‌مه‌ت بده‌ستڤه‌ئینانا زانینا شه‌رعی، مه‌ره‌ما وی ژی ژ ڤێ زانینێ ڕازیبوونا خودایێ مه‌زن بیت؛ خودێ دێ ڕێكه‌كێ به‌ره‌ڤ به‌هه‌شتێ بۆ وی ب ساناهی كه‌ت. و هه‌ر كۆمه‌كا ل ماله‌ك ژ مالێن خودێ ڕویننه‌ خوار و په‌ڕتووكا خودێ بخوینن و نیشا ئێكودوو بده‌ن؛ ڕحه‌تی و ته‌ناهی و ئارامی دێ ب سه‌ر واندا هێت و دلۆڤانی دێ وان ڤه‌گریت و مه‌لائیكه‌ت دێ دۆرێ ل وان گرن و خودێ دێ ل ده‌ڤ وان مه‌لائیكه‌تێن ل ده‌ڤ وی هه‌ین به‌حسێ وان كه‌ت و په‌سنێن وان كه‌ت، و شه‌ره‌ف و قه‌در و بهایێ به‌حسكرنا خودێ بۆ مرۆڤی ل ده‌ڤ مه‌لائیكه‌تان ب تنێ به‌سی مرۆڤییه‌. و هه‌ر كه‌سێ كارێ وی یێ كێم بیت و هند كارێ باش نه‌كربیت كو خودانێ خۆ بگه‌هینیته‌ خودانێن كارێن باش، وی ده‌می چێنابیت ئه‌و خۆ بهێلیته‌ ب هیڤییا هندێڤه‌ كو ژ فلان مالێیه‌ و نه‌سه‌با وی ئه‌ڤه‌یه‌ و باب و باپیرێن وی فلان كه‌سن و خه‌مسارییێ د كارێ باشدا بكه‌ت.

ژ مفایێن فه‌رمووده‌یێ

  1. ئبن ده‌قیق ئه‌لعید دبێژیت: ئه‌ڤه‌ فه‌رمووده‌یه‌كا مه‌زنه‌، فه‌رمووده‌یه‌كا كۆمكه‌ره‌ بۆ چه‌ندین جۆرێن زانینێ و بناخه‌ و ئادابان، تێدا به‌حسێ هاریكاریكرنا موسلمانان و ئه‌نجامدانا كارێن وان و مفاگه‌هاندنا ب وان ل دویڤ وی تشتێ بۆ مرۆڤی ب ساناهی كرییە‌ ژ زانینێ یان مالی یان هاریكارییێ یان ئاماژه‌دانێ ب به‌رژه‌وه‌ندییه‌كێ یان شیره‌تكرنه‌كێ یان هه‌ر تشته‌كێ دی بیت.
  2. هاندانا مرۆڤی ل سه‌ر ب ساناهیكرنا كاروبار و بارێ مرۆڤێ ته‌نگاڤ و به‌رته‌نگ.
  3. هاندان ل سه‌ر هندێ مرۆڤ هاریكارییا مرۆڤێ موسلمان بكه‌ت و كو خودایێ مه‌زن به‌رده‌وام دێ هاریكارییا مرۆڤی كه‌ت هندی مرۆڤ ژی هاریكارییا برایێ خۆ بكه‌ت.
  4. ژ ستاره‌كرنا موسلمانی ئه‌ڤه‌یه‌: مرۆڤ ل دویڤ عه‌یب و كێماسییێن وی نه‌چیت، ژ هنده‌ك سه‌له‌فان هاتییه‌ ڤه‌گوهاستن كو گۆتییه‌: ئه‌ز گه‌هشتمه‌ هنده‌ك مرۆڤان كو چ عه‌یب و كێماسی ل ده‌ڤ نه‌بوون، ئه‌و ژی چوون به‌حسێ عه‌یب و كێماسییێن خه‌لكی كرن، له‌وا خه‌لكی ژی به‌حسێ عه‌یب و كێماسییێن وان كر، و ئه‌ز گه‌هشتمه‌ هنده‌ك مرۆڤان كو عه‌یب و كێماسی ل ده‌ڤ هه‌بوون، به‌لێ وان ئه‌زمانێ خۆ ژ به‌حسكرنا عه‌یب و كێماسییێن خه‌لكی گرت؛ ژ به‌ر هندێ عه‌یب و كێماسییێن وان ژى هاتنه ژبیركرن.
  5. هێلانا خرابییێ وه‌كی خۆ و نه‌گوهۆڕینا وێ و مایتێنه‌كرنا وێ نه‌ ژ وان تشتانه‌ یێن ل سه‌ر مرۆڤی فه‌ر دبن ئه‌گه‌ر مرۆڤی موسلمان ستاره‌ كر و عه‌یب و كێماسییێن وان ڤه‌شارتن، به‌لكی خرابی دێ هێته‌ گوهاڕتن و خودان دێ هێته‌ ستاره‌كرن، ئه‌ڤه‌ ده‌رحه‌قێ وی كه‌سێ ب خرابی و چوونا د ناڤ وێدا و زێده‌گاڤی نه‌كرنا د وێدا نه‌هاتبیته‌ نیاسین، به‌لێ سه‌باره‌ت وی كه‌سێ ب ڤێ چه‌ندێ هاتبیته‌ نیاسین و خه‌لك وه‌سا بنیاسیت؛ هنگی سوننه‌ت نینه‌ مرۆڤ وی ستاره‌ بكه‌ت، به‌لكی دێ كارێ وی بۆ خودانێ ده‌ستهه‌لاتێ بلند كه‌ت، ئه‌گه‌ر ترسا په‌یدابوونا چ خرابییان ژ ڤی كاری نه‌هێته‌ كرن، ئه‌ڤه‌ ژی چونكی ستاره‌كرن ل ڤی مرۆڤێ خراب؛ دێ وی پتر د سه‌ر پێیاندا به‌ت و دێ وێره‌كییێ ل ده‌ڤ وی په‌یدا كه‌ت كو زێده‌تر نه‌خۆشییێ بۆ خه‌لكی دروست بكه‌ت و دێ وێره‌كییێ ل ده‌ڤ وان كه‌سێن دی ژی ژ خودانێن خرابی و ڕكدارییێ په‌یدا كه‌ت.
  6. هاندان ل سه‌ر داخوازكرنا زانینێ و خواندنا قورئانێ و فێركرنا وێ.
  7. نه‌وه‌وی دبێژیت: به‌لگه‌یه‌ك د ڤێ فه‌رمووده‌یێدا هه‌یه‌ ل سه‌ر كۆمبوونا ل مزگه‌فتێ بۆ خواندنا قورئانێ .. و قوتابخانه‌ و چه‌په‌رێن شه‌ڕی و جهێن وه‌كی وان ژی ب ئانه‌هییا خودێ دچنه‌ د بن حوكمێ مزگه‌فتێڤه‌ بۆ بده‌ستڤه‌ئینانا ڤێ خێرا مه‌زن.
  8. خودێ جزادان و خه‌لاتكرن یێ دانایه‌ سه‌ر كاروكریاران، نه‌كو سه‌ر نه‌سه‌بێ.

نیشاندانا وه‌رگێڕانان

60 زمان
EN English الإنجليزية
UR اردو الأوردية
ES Español الإسبانية
ID Indonesia الإندونيسية
UG ئۇيغۇرچە الأيغورية
BN বাংলা البنغالية
FR Français الفرنسية
TR Türkçe التركية
RU Русский الروسية
BS Bosanski البوسنية
SI සිංහල السنهالية
HI हिन्दी الهندية
ZH 中文 الصينية
FA فارسی الفارسية
VI Tiếng Việt الفيتنامية
TL Tagalog تجالوج
KU Kurdî الكردية
HA Hausa الهوسا
PT Português البرتغالية
ML മലയാളം المليالم
TE తెలుగు التلغو
SW Kiswahili السواحيلية
TA தமிழ் التاميلية
TH ไทย التايلندية
DE Deutsch الألمانية
JA 日本語 اليابانية
PS پښتو بشتو
AS অসমীয়া الأسامية
SQ Shqip الألبانية
SV Svenska السويدية
AM አማርኛ الأمهرية
NL Nederlands الهولندية
GU ગુજરાતી الغوجاراتية
KY Кыргызча القيرقيزية
NE नेपाली النيبالية
LT Lietuvių الليتوانية
PRS دری الدرية
SR Српски الصربية
TG тоҷикӣ الطاجيكية
RW Kinyarwanda الكينياروندا
RO Română الرومانية
HU Magyar المجرية
CS Čeština التشيكية
MOS Moore الموري
MG Malagasy المالاجاشية
OM Oromoo الأورومو
KN ಕನ್ನಡ الكانادا
WO Wolof الولوف
AZ Azərbaycan الأذربيجانية
UZ O‘zbek الأوزبكية
UK Українська الأوكرانية
KA ქართული الجورجية
MK Македонски المقدونية
KM ភាសាខ្មែរ الخميرية
BM Bambara البامبارية
PA ਪੰਜਾਬੀ البنجابية
MR मराठी الماراثية
DA Dansk الدنماركية
RN Kirundi الكيروندي
MS Bahasa Melayu الملايو