1. اصلی
  2. دسته بندى‌ها
  3. فضائل و آداب

بروز رسانی هیچ یک از شما نگوید: خداوندا، اگر خواستی مرا بیامرز، اگر خواستی به من رحم کن، اگر خواستی به من روزی بده؛ بلکه باید در خواسته‌اش قاطع باشد، زیرا او (خداوند) هر چه را بخواهد انجام می‌دهد و هیچ اجبارکننده‌ای برای او نیست

عَن أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ:
«لاَ يَقُلْ أَحَدُكُمْ: اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي إِنْ شِئْتَ، ارْحَمْنِي إِنْ شِئْتَ، ارْزُقْنِي إِنْ شِئْتَ، وَليَعْزِمْ مَسْأَلَتَهُ، إِنَّهُ يَفْعَلُ مَا يَشَاءُ، لاَ مُكْرِهَ لَهُ». ولمسلم: «وَلَكِنْ لِيَعْزِمِ الْمَسْأَلَةَ وَلْيُعَظِّمِ الرَّغْبَةَ، فَإِنَّ اللهَ لَا يَتَعَاظَمُهُ شَيْءٌ أَعْطَاهُ».

از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود:
«لَا يَقُلْ أَحَدُكُمْ: اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي إِنْ شِئْتَ، ارْحَمْنِي إِنْ شِئْتَ، ارْزُقْنِي إِنْ شِئْتَ، وَليَعْزِمْ مَسْأَلَتَهُ، إِنَّهُ يَفْعَلُ مَا يَشَاءُ، لاَ مُكْرِهَ لَهُ». «هیچ یک از شما نگوید: خداوندا، اگر خواستی مرا بیامرز، اگر خواستی به من رحم کن، اگر خواستی به من روزی بده؛ بلکه باید در خواسته‌اش قاطع باشد، زیرا او (خداوند) هر چه را بخواهد انجام می‌دهد و هیچ اجبارکننده‌ای برای او نیست». و در روایت مسلم آمده است: «وَلَكِنْ لِيَعْزِمِ الْمَسْأَلَةَ وَلْيُعَظِّمِ الرَّغْبَةَ، فَإِنَّ اللهَ لَا يَتَعَاظَمُهُ شَيْءٌ أَعْطَاهُ». یعنی: «بلکه باید در درخواست، قاطع باشد و رغبت [خود را] بزرگ نشان دهد، زیرا هیچ چیزی که خداوند عطا می‌کند، برایش بزرگ [و سنگین] نیست».

صحیح است بخارى و مسلم در روايت آن اتفاق دارند صحیح بخاری - 7477

شرح

پیامبر صلی الله علیه و سلم از مشروط کردن دعا به چیزی، حتی اگر به مشیت و خواست خدا باشد، نهی کردند؛ زیرا این امری معلوم و قطعی است که خداوند نمی‌آمرزد مگر آنکه خود بخواهد، و شرط کردن مشیت معنایی ندارد؛ چرا که مشیت تنها برای کسی شرط می‌شود که ممکن باشد بدون خواست خود و با اجبار کاری را انجام دهد، و خداوند سبحان از چنین چیزی منزه است. و پیامبر صلی الله علیه و سلم این را در پایان حدیث با این سخنشان که «زیرا هیچ اجبارکننده‌ای برای او نیست» بیان کرده‌اند. همچنین خداوند هیچ چیزی را که عطا می‌کند، بزرگ و سنگین نمی‌شمارد و عاجز نیست و هیچ چیز بر او گران نمی‌آید تا گفته شود: اگر خواستی. و مشروط کردن دعا به مشیت، نوعی بی‌نیازی نشان دادن از آمرزش اوست. زیرا این سخن گوینده که «اگر خواستی فلان چیز را به من بدهی، پس بده»، تنها در برابر کسی به کار می‌رود که یا از او بی‌نیاز باشی یا عاجز و ناتوان باشد. اما در برابر قادر و توانا و در حالت اضطرار و نیاز به او، شخص در خواسته‌اش قاطعیت به خرج می‌دهد و مانند فقیری که به آنچه می‌خواهد مضطر است، سؤال می‌کند و به خدا پناه می‌برد؛ زیرا اوست آن بی‌نیاز کامل و بر هر چیزی توانا.

از نکات این حدیث

  1. نهی از مشروط کردن دعا به مشیت.
  2. منزه دانستن خداوند از آنچه شایستهٔ او نیست، و گستردگی فضل او، و کمال بی‌نیازی، کرم و بخشندگی او سبحانه و تعالی.
  3. اثبات کمال برای خداوند عز و جل.
  4. بزرگ شمردن رغبت به آنچه نزد خداست و گمان نیک داشتن به او سبحانه.
  5. از برخی مردم مشروط کردن دعا به مشیت سر می‌زند در حالی که متوجه نیستند، مانند این سخن: «جزاک الله خیراً ان شاء الله» (خداوند به تو پاداش نیک دهد، اگر خدا بخواهد)، «الله یرحمه ان شاء الله» (خداوند او را بیامرزد، اگر خدا بخواهد). این کار به دلیل حدیث این باب، جایز نیست.

مشاهده ترجمه‌ها

46 زبان
EN English الإنجليزية
UR اردو الأوردية
ES Español الإسبانية
ID Indonesia الإندونيسية
UG ئۇيغۇرچە الأيغورية
BN বাংলা البنغالية
TR Türkçe التركية
RU Русский الروسية
BS Bosanski البوسنية
SI සිංහල السنهالية
HI हिन्दी الهندية
ZH 中文 الصينية
VI Tiếng Việt الفيتنامية
TL Tagalog تجالوج
KU Kurdî الكردية
HA Hausa الهوسا
PT Português البرتغالية
ML മലയാളം المليالم
TE తెలుగు التلغو
SW Kiswahili السواحيلية
TA தமிழ் التاميلية
MY မြန်မာ البورمية
TH ไทย التايلندية
DE Deutsch الألمانية
PS پښتو بشتو
AS অসমীয়া الأسامية
SQ Shqip الألبانية
SV Svenska السويدية
AM አማርኛ الأمهرية
NL Nederlands الهولندية
GU ગુજરાતી الغوجاراتية
NE नेपाली النيبالية
PRS دری الدرية
SR Српски الصربية
RO Română الرومانية
HU Magyar المجرية
MOS Moore الموري
MG Malagasy المالاجاشية
KN ಕನ್ನಡ الكانادا
WO Wolof الولوف
UK Українська الأوكرانية
KA ქართული الجورجية
MK Македонски المقدونية
KM ភាសាខ្មែរ الخميرية
PA ਪੰਜਾਬੀ البنجابية
MR मराठी الماراثية