1. اصلی
  2. دسته بندی ها
  3. فقه و اصول آن

حديث لَأَنْ يَأْخُذَ أَحَدُكُمْ حَبْلَهُ، فَيَأْتِيَ بِحُزْمَةِ الحَطَبِ عَلَى ظَهْرِهِ، فَيَبِيعَهَا، فَيَكُفَّ اللَّهُ بِهَا وَجْهَهُ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَسْأَلَ النَّاسَ أَعْطَوْهُ أَوْ مَنَعُوهُ». «اگر يکی از شما ریسمانش را بردارد و به کوه برود و پشته ای هيزم بر پشت خود بياورد و بفروشد و بدين سان الله آبروی او را حفاظت کند، اين برايش بهتر است از اينکه دست نياز پيش مردم دراز کند و از آنها کمک بخواهد، حال آنکه معلوم نيست چيزی به او بدهند يا نه

عَنِ الزُّبَيْرِ بْنِ العَوَّامِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ:
«لَأَنْ يَأْخُذَ أَحَدُكُمْ حَبْلَهُ، فَيَأْتِيَ بِحُزْمَةِ الحَطَبِ عَلَى ظَهْرِهِ، فَيَبِيعَهَا، فَيَكُفَّ اللَّهُ بِهَا وَجْهَهُ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَسْأَلَ النَّاسَ أَعْطَوْهُ أَوْ مَنَعُوهُ».

از زبیر بن عوام رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند:
«لَأَنْ يَأْخُذَ أَحَدُكُمْ حَبْلَهُ، فَيَأْتِيَ بِحُزْمَةِ الحَطَبِ عَلَى ظَهْرِهِ، فَيَبِيعَهَا، فَيَكُفَّ اللَّهُ بِهَا وَجْهَهُ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَسْأَلَ النَّاسَ أَعْطَوْهُ أَوْ مَنَعُوهُ». «اگر يکی از شما ریسمانش را بردارد و به کوه برود و پشته ای هيزم بر پشت خود بياورد و بفروشد و بدين سان الله آبروی او را حفاظت کند، اين برايش بهتر است از اينکه دست نياز پيش مردم دراز کند و از آنها کمک بخواهد، حال آنکه معلوم نيست چيزی به او بدهند يا نه».

صحیح بخاری روایت کرده صحیح بخاری - 1471

توضیح

پیامبر صلی الله علیه وسلم بیان می دارد یکی از مردم کار می کند حتی این که اگر ریسمانش را بردارد و هیزم جمع کند و بر پشت خود حمل کند و آنها را بفروشد و از آن بخورد، و یا از آن صدقه بدهد و از مردم خود را مستغنی و بی نیاز نماید و کرامت و عزت خود را حفظ کند و خود را از ذلت و خواری گدایی و درخواست از دیگران محفوظ دارد؛ برای او بهتر است از اینکه مال مردم را درخواست کند که معلوم نیست به او می دهند یا نه؛ چون درخواست از مردم و گدایی کردن، ذلت و خواری است و مومن عزیز است و ذلت نمی پذیرد.

از فوائد حدیث

  1. تشویق مردم به خودداری از سوال کردن و دوری از آن.
  2. تشویق مردم به کار برای حصول رزق، حتی اگر شخص کار کن حرفۀ ساده و کم اهمیت در نظر مردم داشته باشد.
  3. اسلام با گداگری و بی کاری مبارزه می کند؛ بنابرین کار و تلاش را لازم نموده، هر چند سخت باشد؛ مانند جمع آوری هیزم.
  4. در صورت توانایی کار و کسب رزق، سوال کردن حلال نمی گردد.
  5. خواستن از سلطان هنگام نیاز جایز است، الله متعال فرمود: {وَلَا عَلَى الَّذِينَ إِذَا مَا أَتَوْكَ ‌لِتَحْمِلَهُمْ قُلْتَ لَا أَجِدُ مَا أَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ تَوَلَّوْا وَأَعْيُنُهُمْ تَفِيضُ مِنَ الدَّمْعِ حَزَنًا أَلَّا يَجِدُوا مَا يُنْفِقُونَ} [التوبة: 92]. و [همچنین] گناهى نیست بر كسانى كه چون نزدت آمدند تا آنان را [برای رفتن به جهاد، بر چهارپایی] سوار كنى، [به آنان] گفتى: «چیزى پیدا نمى‌كنم که شما را بر آن بنشانم». آنان بازگشتند در حالی که چشمانشان از این اندوه، اشکبار بود كه چیزى نمى‌یابند تا [در راه جهاد] هزینه كنند.
  6. اگر کسى مجبور به سوال کردن شود و نتواند امرار معاش کند و یا هیزم جمع کند، جایز است که سوال کند ولی زیاد اصرار و پافشاری نداشته باشد، الله متعال فرموده است: {از مردم اصرار نمی پرسند} و آنان هرگز با اصرار [چیزی] از مردم نمی‌خواهند. [بقره: 273. ].
  7. نووی می گوید: در این حدیث مردم به صدقه دادن، خوردن از دستمزد، و کسب درآمد از راه حلال تشویق شده اند.

مشاهدۀ ترجمه ها

37 زبان
EN English انگلیسی
UR اردو اردو
ES Español اسپانوی
ID Indonesia اندونزیایی
UG ئۇيغۇرچە اویگوری
BN বাংলা بنگالی
TR Türkçe ترکی
RU Русский روسی
BS Bosanski بوسنیایی
SI සිංහල سنهالی
HI हिन्दी هندی
ZH 中文 چینایی
FA فارسی فارسی
VI Tiếng Việt ویتنامی
TL Tagalog تاگالوگ
KU Kurdî کردی
HA Hausa هاوسا
PT Português پرتگالی
ML മലയാളം مالایالام
TE తెలుగు تلگو
SW Kiswahili سواحیلی
MY မြန်မာ برمه ای
TH ไทย تايلندی
PS پښتو پشتو
AS অসমীয়া آسامی
AM አማርኛ امحاری
NL Nederlands هلندی
GU ગુજરાતી گوجراتی
SR Српски صربستانی
RO Română رومانی
HU Magyar مجارستانی
KN ಕನ್ನಡ کانارایی
KA ქართული الجورجية
MK Македонски المقدونية
KM ភាសាខ្មែរ الخميرية
PA ਪੰਜਾਬੀ البنجابية
MR मराठी الماراثية