1. اصلی
  2. دسته بندی ها
  3. فقه و اصول آن

حديث رسول الله - صلى الله عليه و سلم - به ما خطبهء حاجت را آموزش داد

عن عبد الله بن مسعود رضي الله عنه قال:
عَلَّمَنَا رَسُوْلُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُطْبَةَ الحَاجَةِ: إِنَّ الحَمْدَ للهِ، نَسْتَعِيْنُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ، وَنَعُوْذُ بِهِ مِنْ شُرُوْرِ أَنْفُسِنَا، مَنْ يَهْدِ اللهُ فَلَا مُضِلَّ لَهُ، وَمَنْ يُضْلِلْ فَلَا هَادِيَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا الله، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُوْلُهُ، {يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيرًا وَنِسَاءً وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسَاءَلُونَ بِهِ والأرحام إن الله كان عليكم رقيبا} [النساء: 1]، {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ} [آل عمران: 102]، {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَقُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا (70) يُصْلِحْ لَكُمْ أَعْمَالَكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ فَازَ فَوْزًا عَظِيمًا} [الأحزاب:70 - 71].

از عبدالله بن مسعود رضی الله عنه روایت است که فرمود:
رسول الله - صلى الله عليه و سلم - به ما خطبهء حاجت را آموزش داد: إِنَّ الحَمْدَ للهِ، نَسْتَعِيْنُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ، وَنَعُوْذُ بِهِ مِنْ شُرُوْرِ أَنْفُسِنَا، مَنْ يَهْدِ اللهُ فَلَا مُضِلَّ لَهُ، وَمَنْ يُضْلِلْ فَلَا هَادِيَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا الله، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُوْلُهُ، {يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيرًا وَنِسَاءً وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسَاءَلُونَ بِهِ والأرحام إن الله كان عليكم رقيبا} [النساء: 1]، {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ} [آل عمران: 102]، {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَقُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا (70) يُصْلِحْ لَكُمْ أَعْمَالَكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ فَازَ فَوْزًا عَظِيمًا} [الأحزاب:70 - 71]. همانا حمد و ستايش از آن الله است، و از او كمک مى طلبيم، و از او طلب توبه مى كنيم، و به او از شر نفس خويش پناه مى بريم، هر كسى كه الله او را هدايت كند، براى او گمراهى نيست، و هر كسى كه الله او را گمراه كند براى او هدايتى نيست، و شهادت مى دهم كه معبود بر حق غير از الله وجود ندارد، و شهادت مى دهم كه محمد بنده و فرستاده ى الله است، "ای مردم از پروردگارتان بترسید، آن ذات که شما را از یک انسان آفرید، و همسرش را (نیز) از او آفرید، و مردان و زنان بسیاری از آن دو (آفريده و) پراکنده کرد، و از الله بترسيد که از او درخواست می کنید، و از (گسستن) پیوند خویشاوندی بپرهیزید، بی گمان الله متعال همواره بر شما مراقب (و نگهبان) است" (النساء: 1). "ای کسانی که ایمان آورده اید، از الله آن گونه که شایسته ترسیدن از اوست، بترسید، و نمیرید مگر اینکه مسلمان باشید" (آل عمران: 102). "ای کسانی که ایمان آورده اید، از الله بترسید، و سخن درست (و حق) بگویید تا (الله) کارهایتان را برای تان اصلاح کند، و گناهان تان را بیامرزد، و هر كسى که از الله و پیامبرش اطاعت کند، یقیناً به کامیابی بزرگى نائل شده است" (الاحزاب: 70 -71).

صحیح رواه أبو داود والترمذي والنسائي وابن ماجه وأحمد سنن ابو داود - 2118

توضیح

ابن مسعود رضی الله عنه به ما خبر می دهد که پیامبر صلی الله علیه وسلم خطبه حاجت را به آنها آموزش داد که در ابتدای سخنان و قبل از حاجت گفته می شود، مانند خطبه نکاح، وخطبه جمعه و غیره. این خطبه دارای معانی بزرگی كه بيانگر اينكه الله متعال مستحق تمام انواع حمد است، ویاری خواستن از او كه ذات یگانه که شریک ندارد، پنهان کردن گناهان و غلبه بر آنها، پناه بردن به او از همه بدی ها؛ بدی های نفس و غیره.
سپس پیامبر صلی الله علیه وسلم خبر داد که هدایت در دست الله است، هر كه را هدايت نمود، گمراه نخواهد شد و هر كه را گمراه نمود، برای او هدایت کننده نیست.
سپس گواهی توحید را ذکر نمود و اینکه نیست معبود بر حق جز الله متعال،‌ و گواهی رسالت که محمد صلی الله علیه وسلم بنده الله و رسول اوست.
و این خطبه را با این سه آیات پایان داد که مشتمل بر امر به تقوای الله ـ جل جلاله ـ است با انجام اوامر و دوری از نواهی او برای کسب رضای الله متعال، و پاداش كسانى كه آن را انجام مى دهند، اصلاح كردار و گفتار، كفاره بدی ها، آمرزش گناهان، زندگى خوب در دنيا و رستگارى در روز قیامت است.

از فوائد حدیث

  1. مستحب بودن افتتاح خطبه نکاح و جمعه با این خطبه.
  2. خطبه ها باید شامل حمد، دو گواهی و چند آیه قرآن باشد.
  3. تعلیم پیامبر صلی الله علیه وسلم به اصحابش آنچه را که در دین شان نیاز دارند.

مشاهدۀ ترجمه ها

63 زبان
EN English انگلیسی
UR اردو اردو
ES Español اسپانوی
ID Indonesia اندونزیایی
UG ئۇيغۇرچە اویگوری
BN বাংলা بنگالی
FR Français فرانسوی
TR Türkçe ترکی
RU Русский روسی
BS Bosanski بوسنیایی
SI සිංහල سنهالی
HI हिन्दी هندی
ZH 中文 چینایی
FA فارسی فارسی
VI Tiếng Việt ویتنامی
TL Tagalog تاگالوگ
KU Kurdî کردی
HA Hausa هاوسا
PT Português پرتگالی
ML മലയാളം مالایالام
TE తెలుగు تلگو
SW Kiswahili سواحیلی
TA தமிழ் تامیلی
MY မြန်မာ برمه ای
TH ไทย تايلندی
DE Deutsch آلمانی
JA 日本語 ژاپنی
PS پښتو پشتو
AS অসমীয়া آسامی
SQ Shqip آلبانی
SV Svenska سویدی
AM አማርኛ امحاری
NL Nederlands هلندی
GU ગુજરાતી گوجراتی
KY Кыргызча قرغزی
NE नेपाली نیپالی
YO Yorùbá یوروبایی
LT Lietuvių لیتوانیایی
SR Српски صربستانی
SO Soomaali سومالیایی
TG тоҷикӣ تاجیکی
RW Kinyarwanda کينیارواندایی
RO Română رومانی
HU Magyar مجارستانی
CS Čeština چکسلواکی
MOS Moore الموري
MG Malagasy مالاگاسی
FF Fulfulde فولانی
IT Italiano ایتالیایی
OM Oromoo اورومویی
KN ಕನ್ನಡ کانارایی
WO Wolof الولوف
BG Български البلغارية
AZ Azərbaycan آذری
UZ O‘zbek اوزبکی
UK Українська اوکراینی
KA ქართული الجورجية
MK Македонски المقدونية
KM ភាសាខ្មែរ الخميرية
BM Bambara البامبارية
PA ਪੰਜਾਬੀ البنجابية
MR मराठी الماراثية
KMR Kurmancî الكرمنجية