1. اصلی
  2. دسته بندی ها
  3. فقه و اصول آن

حديث رسول الله (صلی الله علیه وسلم) هنگامی که از رکوع بالا می شدند می فرمودند "سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ"، هیچ‌یک از ما کمر خود را (برای سجده) خم نمی‌کرد تا زمانی که پیامبر (صلی الله علیه وسلم) به سجده می‌رفت؛ آنگاه ما پس از ایشان به سجده می‌رفتیم

عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ الخَطْمِيِّ قَالَ: حَدَّثَنِي البَرَاءُ وَهُوَ غَيْرُ كَذُوبٍ، قَالَ:
كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَالَ: سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ، لَمْ يَحْنِ أَحَدٌ مِنَّا ظَهْرَهُ حَتَّى يَقَعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَاجِدًا، ثُمَّ نَقَعُ سُجُودًا بَعْدَهُ.

از عبدالله بن یزید خطمی روایت است که گفت: براء (بن عازب) ـ رضی الله عنه که هرگز دروغگو نبود ـ برایم گفت که:
رسول الله (صلی الله علیه وسلم) هنگامی که از رکوع بالا می شدند می فرمودند "سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ"، هیچ‌یک از ما کمر خود را (برای سجده) خم نمی‌کرد تا زمانی که پیامبر (صلی الله علیه وسلم) به سجده می‌رفت؛ آنگاه ما پس از ایشان به سجده می‌رفتیم.

صحیح متفق علیه صحیح بخاری - 690

توضیح

براء بن عازب (رضی الله عنه) ـ که شخص راستگو است ـ خبر می‌دهد که پیامبر (صلی الله علیه وسلم) هنگامی که از رکوع بالا می‌شدند می‌فرمودند «سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ»، نمازگزاران همچنان به حالت قیام باقی می‌ماندند و هیچ‌کس کمر خود را برای سجده خم نمی‌کرد تا زمانی که پیامبر (صلی الله علیه وسلم) پیشانی مبارک را بر زمین می‌نهادند؛ آنگاه آنان پس از ایشان به سجده می‌رفتند.

از فوائد حدیث

  1. بیان کیفیت پیروی صحابه رضوان الله علیهم از رسول الله (صلی الله علیه وسلم) در نماز، و اینکه آنان از حالت قیام به سجده منتقل نمی‌شدند تا هنگامی که ایشان سجده می‌کردند.
  2. ابن دقیق العید رحمه الله می گوید: این حدیث دلالت بر طمأنینه و آرامش طولانی پیامبر (صلی الله علیه وسلم) در نماز دارد.
  3. مأموم در پیروی از امام، چهار حالت دارد: ۱. پیشی گرفتن (سبقت): آنکه مأموم پیش از امام، کاری را آغاز کند؛ به این گونه که پیش از امام به رکنی برسد. مانند: پیش از امام به رکوع رفتن، یا پیش از او به سجده افتادن، این کار حرام است و اگر عمداً و با آگاهی از نهی شرعی انجام شود، نمازش باطل می‌گردد ـ خواه در کل رکن پیشی گیرد، یا تنها در ابتدای آن، و اگر در تکبیرةالإحرام چنین کند، نمازش منعقد نمی‌شود و باید نماز را از سر گیرد. ۲. همزمانی (موافقت): آنکه مأموم هم‌زمان با امام باشد؛ هم‌زمان با او رکوع کند، هم‌زمان سجده نماید و هم‌زمان برخیزد، کم‌ترین حکم این کار کراهت است، ولی به ظاهر ادلّه، حرام نیز می‌باشد، و اگر در تکبیرةالإحرام هم‌زمانی کند، نمازش منعقد نشده و باید اعاده نماید. ۳. پیروی (متابعت): آنکه مأموم، کارهای نماز را پس از امام ـ بی‌درنگ ـ انجام دهد، این روش، مشروع و مطابق سنت است. ۴. تأخیر شدید (تخلُّف): آنکه مأموم چنان از امام عقب بیافتد که از حد پیروی خارج شود، مانند: هنگامی که امام به رکوع رود، ولی مأموم تا نزدیکیِ برخاستن امام از رکوع، همچنان بر قیام خود بماند، این روش خلاف مشروع و حرام است، مگر آنکه به جهت عذری ـ چون بیماری یا پیری ـ باشد.

مشاهدۀ ترجمه ها

33 زبان
EN English انگلیسی
UR اردو اردو
ES Español اسپانوی
ID Indonesia اندونزیایی
UG ئۇيغۇرچە اویگوری
BN বাংলা بنگالی
TR Türkçe ترکی
RU Русский روسی
BS Bosanski بوسنیایی
SI සිංහල سنهالی
HI हिन्दी هندی
ZH 中文 چینایی
FA فارسی فارسی
VI Tiếng Việt ویتنامی
TL Tagalog تاگالوگ
KU Kurdî کردی
HA Hausa هاوسا
PT Português پرتگالی
ML മലയാളം مالایالام
TE తెలుగు تلگو
SW Kiswahili سواحیلی
TH ไทย تايلندی
AS অসমীয়া آسامی
NL Nederlands هلندی
GU ગુજરાતી گوجراتی
SR Српски صربستانی
HU Magyar مجارستانی
KN ಕನ್ನಡ کانارایی
KA ქართული الجورجية
MK Македонски المقدونية
KM ភាសាខ្មែរ الخميرية
PA ਪੰਜਾਬੀ البنجابية
MR मराठी الماراثية