1. اصلی
  2. دسته بندی ها
  3. فقه و اصول آن

حديث قلم [ثبت و ضبط اعمال انسان توسط ملائکه] از سه نفر برداشته شده است: از کسی که خواب است تا بیدار شود، و از کودک تا اینکه به بلوغ برسد، و از دیوانه تا اینکه عاقل گردد

عن علي رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال:
«رُفِعَ الْقَلَمُ عن ثلاثة: عن النائم حتى يَسْتَيْقِظَ، وعن الصبي حتى يَحْتَلِمَ، وعن المجنون حتى يَعْقِلَ».

از علی رضی الله عنه روایت است که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند:
«قلم [ثبت و ضبط اعمال انسان توسط ملائکه] از سه نفر برداشته شده است: از کسی که خواب است تا بیدار شود، و از کودک تا اینکه به بلوغ برسد، و از دیوانه تا اینکه عاقل گردد».

صحیح ابو داود و ترمذی ونسایی در الکبری و ابن ماجه و احمد روایت کرده سنن ابو داود - 4403

توضیح

پیامبر صلی الله علیه وسلم خبر می دهند که مکلفیت لازمۀ فرزندان آدم است مگر این سه گروه:
طفل خورد سال تا این که بزرگ و بالغ شود.
و از مجنونی که عقلش را از دست داده تا این که عقلش بازگردد.
و از خوابیده تا این که بیدار شود.
پس مکلفیت از آنان مرفوع گردیده است، چون اگر عمل گناه را انجام دهند بر آنان نوشته نمی شود، اما برای کودکی که کار نیک را انجام می دهد نوشته می شود بغیر از مجنون و خوابیده؛ چون آنان در موقعیتی هستند که به علت زوال شعور، عبادت آنان پذیرفته نمی شود.

از فوائد حدیث

  1. از دست دادن ظرفیت (اهلیت) انسان یا به سبب خواب است که او را از بیدار شدن برای انجام وظایف خود باز می دارد، و یا به علت سن و سال کم و کودکی که باعث از دست دادن ظرفیت (اهلیت) می شود، یا به دلیل جنون که عملکرد ذهنی او را مختل نموده، و یا چیزی که به او ملحق می شود، مانند مستی (نشه)، پس هر که فاقد تمییز و تصور درست باشد، این سه اسباب اهلیت از او منتفی می شود؛ پس الله تبارک و تعالی با عدل، بردباری، سخاوت و کرم خود او را از هرگونه تجاوز و کوتاهی که در حق الله متعال است محاسبه نمی کند.
  2. ننوشتن گناهان برای آنان، منافاتی با تأیید برخی از احکام دنیوی بر آنان ندارد؛ مانند دیوانه اگر قتل نماید، قصاص و کفاره بالای او نمی باشد، اما سرپرست او باید دیت پرداخت کند.
  3. بلوغ سه علامت دارد: بیرون آمدن منی، توسط احتلام و یا غیر آن، روییدن موی شرمگاه، و یا با تمام شدن پانزده سالگی، و برای زن مورد چهارم افزوده می شود: که همانا حیض است.
  4. السبکی گفت: صبی پسر خردسال است، و دیگران گفته اند: کودک در شکم مادرش را جنین می نامند، و هرگاه به دنیا بیاید صبی - پسر خردسال- می باشد، و هر گاه از شیر گرفته - جدا- شود تا هفت سالگی غلام یا کودک نامیده می شود، بعد از آن یافع - جوان- نامیده می شود تا سن پانزده سالگی، و در این مرحلۀ اخیر تسمیۀ خردسال از او قطع می شود، این سخن سیوطی است.

مشاهدۀ ترجمه ها

51 زبان
EN English انگلیسی
UR اردو اردو
ID Indonesia اندونزیایی
BN বাংলা بنگالی
TR Türkçe ترکی
RU Русский روسی
BS Bosanski بوسنیایی
SI සිංහල سنهالی
HI हिन्दी هندی
ZH 中文 چینایی
FA فارسی فارسی
VI Tiếng Việt ویتنامی
TL Tagalog تاگالوگ
KU Kurdî کردی
HA Hausa هاوسا
PT Português پرتگالی
ML മലയാളം مالایالام
TE తెలుగు تلگو
SW Kiswahili سواحیلی
TA தமிழ் تامیلی
MY မြန်မာ برمه ای
TH ไทย تايلندی
DE Deutsch آلمانی
PS پښتو پشتو
AS অসমীয়া آسامی
SQ Shqip آلبانی
SV Svenska سویدی
AM አማርኛ امحاری
NL Nederlands هلندی
GU ગુજરાતી گوجراتی
KY Кыргызча قرغزی
NE नेपाली نیپالی
LT Lietuvių لیتوانیایی
SR Српски صربستانی
TG тоҷикӣ تاجیکی
RW Kinyarwanda کينیارواندایی
RO Română رومانی
HU Magyar مجارستانی
CS Čeština چکسلواکی
MOS Moore الموري
MG Malagasy مالاگاسی
OM Oromoo اورومویی
KN ಕನ್ನಡ کانارایی
WO Wolof الولوف
AZ Azərbaycan آذری
UK Українська اوکراینی
KA ქართული الجورجية
MK Македонски المقدونية
KM ភាសាខ្មែរ الخميرية
PA ਪੰਜਾਬੀ البنجابية
MR मराठी الماراثية