1. سه‌ره‌كی
  2. پۆلێنکردنەکان
  3. فیقـهــ-شەریعەتزانی- وبنچینەکانی

فەرموودە بەدڵنیاییەوە، خودا وپێغەمبەرەکەى فرۆشتنی مەی ومردارەوەبوو وبەراز وبتەکانیان حەرامکردووە

عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، يَقُولُ عَامَ الفَتْحِ وَهُوَ بِمَكَّةَ:
«إِنَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ حَرَّمَ بَيْعَ الخَمْرِ، وَالمَيْتَةِ وَالخِنْزِيرِ وَالأَصْنَامِ»، فَقِيلَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَرَأَيْتَ شُحُومَ المَيْتَةِ، فَإِنَّهَا يُطْلَى بِهَا السُّفُنُ، وَيُدْهَنُ بِهَا الجُلُودُ، وَيَسْتَصْبِحُ بِهَا النَّاسُ؟ فَقَالَ: «لاَ، هُوَ حَرَامٌ»، ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ: «قَاتَلَ اللَّهُ اليَهُودَ إِنَّ اللَّهَ لَمَّا حَرَّمَ شُحُومَهَا جَمَلُوهُ، ثُمَّ بَاعُوهُ، فَأَكَلُوا ثَمَنَهُ».

لە جابری کوڕی عبداللەوە -ڕەزای خوایان لێبێت- کە گوێی لە پێغەمبەری خودا بوو -صلى اللە علیە وسلم- لە ساڵی (فەتحی مەککە) لە مەککەدا دەیفەرموو:
«بەدڵنیاییەوە، خودا وپێغەمبەرەکەى فرۆشتنی مەی ومردارەوەبوو وبەراز وبتەکانیان حەرامکردووە». ووترا: ئەی پێغەمبەری خودا، ئەی چی سەبارەت بە چەوری (ئاژەڵی) مردارەوەبوو، بۆ ڕووپۆشینی کەشتیەکان بەکاردێت، وبۆ ڕووپۆشینی (چەورکردنی) پێستەکان بەکاردەهێنرێت ، وخەڵکی بۆ مەبەستی ڕۆشنایی بەکاریدەهێنن (واتا وەکو مۆم بۆ ڕووناککردنەوە)؟ فەرمووی: «نەخێر، حەرامە»، پاشان پێغەمبەری خودا -صلى اللە علیە وسلم- لەوێدا فەرمووی: «نەفرەتی خودا لە جولەکەکان، خودا چەوری -بەزی- (ئاژەڵی) لەسەریان حەرامکرد، بەڵام ئەوان تواندیانەوە، وفرۆشتیان ونرخەکەیان خوارد».

(سەحیح - ڕاست) (البخاري ومسلم) هاوڕان لەسەری صحيح البخاري - 2236

شیکردنەوە

جابری کوڕی عبداللە -ڕەزای خوایان لێبێت- گوێی لە پێغەمبەری خودا بوو -صلى اللە علیە وسلم- لە ساڵی (فەتحی مەککە) لە مەککەدا دەیفەرموو: الله وپێغەمبەرەكەی فرۆشتنی مەی -سەرخۆشكەر- ومردارەوەبوو وگۆشتی بەراز وبتیان حەرامكردووە، ووترا: ئەی پێغەمبەری خودا، ئایا حەڵاڵە بەزی -چەوری- مردارەوەبوو بفرۆشین؟ چونكە بۆ ڕووپۆشینی كەشتیەكان بەكاردێت، وپێستەكانی پێ چەور دەكرێت، وخەڵكی بەكاریدێنن بۆ كاركردنی چراكانیان، فەرموو: نەخێر، فرۆشتنی حەرامە، پاشان پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- فەرمووی: خوای گەورە جولەكەی لەناوبرد ونەفرەتی لێكردن، كاتێك خوای گەورە بەزی ئاژەڵەكانی لەسەر حەرامكردن ؛ ئەوان تواندیانەوە پاشان فرۆشتیان ونرخەكەیان خوارد.

لە سوودەکانی فەرموودەکە

  1. نەوەوی دەڵێت: مردارەوەبوو ومەی -سەرخۆشكەر- وبەراز ؛ هەموو زانایان یەكدەنگن لەسەر حەرامێتی كڕین وفرۆشتنی هەموویان.
  2. قازی دەڵێت: ئەم فەرموودەیە ئاماژەیە بۆئەوەی هەرشتێك خواردنی وسوود وەرگرتن لێی حەڵاڵ نەبێت ئەوا كڕین وفرۆشتنیشی حەڵاڵ نییە، ونابێت نرخەكەی بخوات ؛ بەو شێوەی لە فەرموودەكەدا باسكراوە لە باسی چەوری (بەزی) ئاژەڵ.
  3. ئیبن حەجەر دەڵێت: ناوەڕۆك وپێكهاتەی فەرموودەكە ئاماژە بۆ بەهێزی لێكدانەوەی زۆرینەی زانایان دەكات كە دەڵێن: كاتێك دەفەرموێت: (حەرامە) ؛ مەبەست لێی كڕین وفرۆشتنیەتی نەك سوود وەرگرتن لێی.
  4. هەموو فێڵێک ببێتە هۆی حەڵاڵکردنی حەرام ئەوا پوچەڵە.
  5. نەوەوی دەڵێت: زانایان دەڵێن: حەرامێتی فرۆشتنی مردارەوەبوو گشتگیرە ؛ حەرامێتی فرۆشتنی لاشەی كافریش دەگرێتەوە ئەگەر کوژراو وكافرەكان داوای كڕینەوەی لاشەكەیان كرد، یان پێدانی شتێك لەجیاتی ئەو لاشەیە، لە فەرموودەكەدا هاتووە: نەوفەلی كوڕی عبد اللەی مەخزومی مسوڵمانان كوشتیان لە جەنگی خەندەقدا، بۆیە كافرەكان بەرامبەر وەرگرتنەوەی لاشەكەی دە هەزار درهەمیان دا بە پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- ؛ بەڵام وەری نەگرت، وبێبەرامبەر لاشەكەی پێ دانەوە.

پیشاندانی وەرگێڕانەکان

59 زمان
EN English ئینگلیزی
UR اردو ئۆردی
ES Español ئیسپانی
ID Indonesia ئەندەنوسی
BN বাংলা بەنگالی
FR Français فەڕەنسی
TR Türkçe تورکی
RU Русский ڕووسی
BS Bosanski بۆسنی
SI සිංහල سینهالی
HI हिन्दी هیندی
ZH 中文 چینی
FA فارسی فارسی
VI Tiếng Việt ڤێتنامی
TL Tagalog تاگالۆگ
HA Hausa هوسا
PT Português پورتوگالی
ML മലയാളം مالایالام
TE తెలుగు تلغۆ
SW Kiswahili سه‌واحیلی
TA தமிழ் تامیلی
TH ไทย تایلەندی
DE Deutsch ئه‌ڵمانی
JA 日本語 یابانی
PS پښتو پەشتۆ
AS অসমীয়া ئاسامی
SQ Shqip ئه‌لبانی
SV Svenska سویدی
AM አማርኛ ئەمهەری
NL Nederlands هۆڵەندی
GU ગુજરાતી غوجاراتی
KY Кыргызча قیرغیزی
NE नेपाली نیپاڵی
LT Lietuvių لیتوانی
PRS دری داری
SR Српски سڕبی
TG тоҷикӣ تاجیكی
RW Kinyarwanda كينيارواندی
RO Română ڕۆمانی
HU Magyar مەجەری
CS Čeština چیكی
MOS Moore الموري
MG Malagasy مالاگاشی
OM Oromoo ئورومی
KN ಕನ್ನಡ كانادی
WO Wolof الولوف
AZ Azərbaycan ئازەری
UZ O‘zbek ئۆزبەكی
UK Українська ئۆكرانی
KA ქართული الجورجية
MK Македонски المقدونية
KM ភាសាខ្មែរ الخميرية
BM Bambara البامبارية
PA ਪੰਜਾਬੀ البنجابية
MR मराठी الماراثية
DA Dansk الدنماركية
RN Kirundi الكيروندي
KMR Kurmancî الكرمنجية
MS Bahasa Melayu الملايو