1. سه‌ره‌كی
  2. پۆلێنکردنەکان
  3. چاكەكاریەكان وڕەوشتە بەرزەکان

فەرموودە پیاوێک دەهێنرێت لە ڕۆژی قیامەتدا وفڕێ دەدرێتە ناو دۆزەخەوە، ڕیخۆڵەکانی دەردەچێت و بە دەوریەوە سووڕ دەخوات هەروەکو چۆن گوێدرێژ سووڕ دەخوات بە دەوری بەردی ئاشەواندا

عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ رضي الله عنه قَالَ: قِيلَ لَهُ: أَلَا تَدْخُلُ عَلَى عُثْمَانَ فَتُكَلِّمَهُ؟ فَقَالَ: أَتَرَوْنَ أَنِّي لَا أُكَلِّمُهُ إِلَّا أُسْمِعُكُمْ؟ وَاللهِ لَقَدْ كَلَّمْتُهُ فِيمَا بَيْنِي وَبَيْنَهُ، مَا دُونَ أَنْ أَفْتَتِحَ أَمْرًا لَا أُحِبُّ أَنْ أَكُونَ أَوَّلَ مَنْ فَتَحَهُ، وَلَا أَقُولُ لِأَحَدٍ يَكُونُ عَلَيَّ أَمِيرًا: إِنَّهُ خَيْرُ النَّاسِ بَعْدَمَا سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ:
«يُؤْتَى بِالرَّجُلِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، فَيُلْقَى فِي النَّارِ، فَتَنْدَلِقُ أَقْتَابُ بَطْنِهِ، فَيَدُورُ بِهَا كَمَا يَدُورُ الْحِمَارُ بِالرَّحَى، فَيَجْتَمِعُ إِلَيْهِ أَهْلُ النَّارِ، فَيَقُولُونَ: يَا فُلَانُ مَا لَكَ؟ أَلَمْ تَكُنْ تَأْمُرُ بِالْمَعْرُوفِ، وَتَنْهَى عَنِ الْمُنْكَرِ؟ فَيَقُولُ: بَلَى، قَدْ كُنْتُ آمُرُ بِالْمَعْرُوفِ وَلَا آتِيهِ، وَأَنْهَى عَنِ الْمُنْكَرِ وَآتِيهِ».

لە ئوسامەی کوڕی زەیدەوە -ڕەزای خوای لێبێت- دەڵێت: پێی ووترا: بۆچی سەردانی عوسمان ناكەیت بۆئەوەی قسەی لەگەڵدا بكەیت؟ ووتی: ئایا پێتان وایە من قسەی لەگەڵدا ناكەم مەگەر ئێوە گوێتان لێبێت؟ والله من قسەم كردووە لەنێوان خۆم وخۆی، حەز ناكەم شتێك بڵاو بكەمەوە كە من یەكەم كەس بم دەرگاكەی كردبێتەوە، وبە كەسێك ناڵێم كە فەرمانڕەوام بێت: تۆ چاكترینی لەنێو خەڵكیدا ؛ پاش ئەوەی گوێم لە پێغەمبەری خودا بوو -صلى اللە علیە وسلم- كە دەیفەرموو:
«پیاوێک دەهێنرێت لە ڕۆژی قیامەتدا وفڕێ دەدرێتە ناو دۆزەخەوە، ڕیخۆڵەکانی دەردەچێت و بە دەوریەوە سووڕ دەخوات هەروەکو چۆن گوێدرێژ سووڕ دەخوات بە دەوری بەردی ئاشەواندا، ئەهلی دۆزەخ لەلای كۆ دەبنەوە ودەڵێن: ئەی فڵان، ئەوە چیتە؟ ئایا فەرمانت بە چاکە ونەهیت لە خراپە نەدەکرد؟ دەڵێت: بەڵێ، فەرمانم بە چاکە دەکرد بەڵام خۆم ئەنجامم نەدەدا، ونەهیم لە خراپە دەکرد بەڵام خۆم ئەنجامم دەدا».

(سەحیح - ڕاست) (البخاري ومسلم) هاوڕان لەسەری صحيح مسلم - 2989

شیکردنەوە

ئوسامەی كوڕی زەید -ڕەزای خوای لێبێت- پێی ووترا: ئایا ناچیت بۆ لای عوسمان -ڕەزای خوای لێبێت- بۆئەوەی قسەی لەگەڵدا بكەیت سەبارەت بەو فیتنەیەی لەنێو خەڵكیدا ڕوویداوە وهەوڵبدەیت هەمووی بكوژێنیتەوە، ئەو پێیانی ڕاگەیاند كە بە نهێنی قسەی لەگەڵدا كردووە بۆ بەدیهێنانی بەرژەوەندی نەك بۆ وروژاندنی فیتنە، ومەبەستی لەم قسە ئەوەیە نایەوێت بە ئاشكرا نكۆڵی لە كاربەدەستان بكات لەپێش خەڵكیدا، چونكە ئەمە دەبێتە هۆی دەستدرێژكاری بۆ سەر خەلیفە -فەرمانڕەوا-، وئەم کارە کردنەوەی دەرگای فیتنە وخراپەیە بۆیە نایەوێت یەكەم كەس بێت كە دەیكاتەوە.
پاشان ئوسامە -ڕەزای خوای لێبێت- ووتی: ئەو بەنهێنی ئامۆژگاری فەرمانڕەواكانی كردووە وكەمتەرخەم نییە ونەرمی نانوێنێت ئەگەرچیش بەرامبەر فەرمانڕەوا بێت، وبە پوچەڵ ستایشی هیچ یەكێكیان ناكات لەپێشیاندا، چونكە ئەو بیستوویەتی لە پێغەمبەرەوە -صلى اللە علیە وسلم- كە پیاوێك دەهێنرێت لە ڕۆژی قیامەتدا، وفڕێ دەردێتە نێو دۆزەخ، وڕیخۆڵكانی بەخێرا دەردەچێتە دەرەوە بەهۆی گەرمی سزا وئازارەكە، و بەدەوریدا دەسوڕێتەوە هەروەكو چۆن گوێدرێژ بە دەوری بەردی ئاشەواندا سوڕ دەخوات، دەستبەجێ خەڵكی دۆزەخ لەدەوروپشتی بەشێوەی بازنەیەك كۆ دەبنەوە، وپرسیاری لێدەكەن: ئەی فڵان، ئایا تۆ ئەو كەسە نەبوویت كە فەرمانت بە چاكە دەكرد ونەهیت لە خراپە دەكرد؟!
ئەویش دەڵێت: من فەرمانم بە چاكە دەكرد بەڵام خۆم ئەنجام نەدەدا، ونەهیم لە خراپە دەكرد بەڵام خۆم دەمكرد.

لە سوودەکانی فەرموودەکە

  1. بنچینە ئەوەیە كاربەدەست بەنهێنی ئامۆژگاری بكرێت ؛ لەنێوان خۆی وئەو -كەسی تر پێی نەزانێت-، ونابێت مرۆڤ لە پێش خەڵكی باسی ئەم ئامۆژگاریە بكات.
  2. هەڕەشەیەكی توندە لەسەر ئەوەى قسەکانی پێچەوانەى کردەوەکانیەتی.
  3. ڕەوشت جوانی وقسە خۆشی لەگەڵ كاربەدەستاندا، وفەرمان پێكردنیان بە چاكە ونەهی لێكردنیان لە خراپە.
  4. سەرزەنشتكردنی نەرمونیانی لەگەڵ كاربەدەستان لە هەقدا ودەرخستنی پێچەوانەی ئەوەی لە ناخیەتی ؛ ئەمە وەكو كەسێك وایە كە دەیەوێت خۆی خۆشەویست بكات بەشتی پوچەڵ.

پیشاندانی وەرگێڕانەکان

52 زمان
EN English ئینگلیزی
UR اردو ئۆردی
ES Español ئیسپانی
ID Indonesia ئەندەنوسی
BN বাংলা بەنگالی
TR Türkçe تورکی
RU Русский ڕووسی
BS Bosanski بۆسنی
SI සිංහල سینهالی
HI हिन्दी هیندی
ZH 中文 چینی
FA فارسی فارسی
VI Tiếng Việt ڤێتنامی
TL Tagalog تاگالۆگ
HA Hausa هوسا
PT Português پورتوگالی
ML മലയാളം مالایالام
TE తెలుగు تلغۆ
SW Kiswahili سه‌واحیلی
TA தமிழ் تامیلی
MY မြန်မာ بۆرمی
TH ไทย تایلەندی
DE Deutsch ئه‌ڵمانی
PS پښتو پەشتۆ
AS অসমীয়া ئاسامی
SQ Shqip ئه‌لبانی
SV Svenska سویدی
AM አማርኛ ئەمهەری
NL Nederlands هۆڵەندی
GU ગુજરાતી غوجاراتی
KY Кыргызча قیرغیزی
NE नेपाली نیپاڵی
LT Lietuvių لیتوانی
PRS دری داری
SR Српски سڕبی
TG тоҷикӣ تاجیكی
RW Kinyarwanda كينيارواندی
RO Română ڕۆمانی
HU Magyar مەجەری
CS Čeština چیكی
MOS Moore الموري
MG Malagasy مالاگاشی
OM Oromoo ئورومی
KN ಕನ್ನಡ كانادی
WO Wolof الولوف
AZ Azərbaycan ئازەری
UK Українська ئۆكرانی
KA ქართული الجورجية
MK Македонски المقدونية
KM ភាសាខ្មែរ الخميرية
PA ਪੰਜਾਬੀ البنجابية
MR मराठी الماراثية