عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه قَالَ:
كَانَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسِيرُ فِي طَرِيقِ مَكَّةَ، فَمَرَّ عَلَى جَبَلٍ يُقَالُ لَهُ جُمْدَانُ، فَقَالَ: «سِيرُوا هَذَا جُمْدَانُ، سَبَقَ الْمُفَرِّدُونَ» قَالُوا: وَمَا الْمُفَرِّدُونَ يَا رَسُولَ اللهِ؟ قَالَ: «الذَّاكِرُونَ اللهَ كَثِيرًا وَالذَّاكِرَاتُ».

له ابو هریره رضي الله عنه څخه روایت دی وایي چې:
رسول الله صلى الله عليه وسلم د مکې په لاره روان و چې د جمدان نومې غره سره تېرېده نو ویې فرمايل: «سِيرُوا هَذَا جُمْدَانُ، سَبَقَ الْمُفَرِّدُونَ» قَالُوا: وَمَا الْمُفَرِّدُونَ يَا رَسُولَ اللهِ؟ قَالَ: «الذَّاكِرُونَ اللهَ كَثِيرًا وَالذَّاكِرَاتُ». « لاړ شئ دا جمدان دی، ځانته خلک مخکې شول» هغوی وویل چې: ځانته خلک څوک دي اې د الله رسوله! ویې فرمایل: هغه نارینه او ښځې چې الله تعالی ډېر یادوي».

صحيح دی مسلم روايت کړی دی صحيح مسلم - 2676

المعنى الإجمالي

رسول الله صلی الله علیه وسلم د هغو کسانو مرتبه بیان کړه چې الله جل جلاله په کثرت سره یادوي او دا چې هغوی د نعمتونو په جنتونو کې د لوړو مرتبو په ګټلو سره له نورو جلا شوي او مخکې شوي دي، دوی یې د جمدان له غره سره تشبیه کړل، چې له نورو غرونو څخه جلا شوی دی.

من فوائد الحديث

  1. زیات ذکر کول او پرې بوختېدل مستحب عمل دی، ځکه په آخرت کې مخکې والی په زیات طاعت او په عباداتو کې په اخلاص سره کیږي.
  2. د الله ذکر یوازې په ژبه، یا یوازې په زړه، یا په ژبه او زړه دواړو سره کیږي، او دا یې تر ټولو لوړه مرتبه ده.
  3. د اذکارو له جملې څخه شرعي محدود اذکار هم دي لکه: د سبا او بېګا اذکار او هغه چې د فرض لمونځونو وروسته کیږي.
  4. نووي رحمه الله فرمايي: پوه شه چې د ذکر فضيلت يوازې د الله تعالى په تسبيح، تهلیل، تحمید، تکبیر او داسې نورو کې نه دی، بلکې هر هغه څوک چې د الله تعالى په اطاعت سره عمل کوي، هغه د الله تعالى ذکر کوونکی دی.
  5. د الله تعالی ذکر د استقامت یو له سترو اسبابو څخه دی الله تعالی فرمايي:(يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمْ فِئَةً فَاثْبُتُوا وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيرًا لَّعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ) [الأنفال: 45] اې هغو کسانو چې ایمان يې راوړی دی (یعنې اې مؤمنانو!) کله چې تاسې د (ډښمن) له کومې ډلې سره مخامخ شئ (چې جنګ درسره کوي) نو ثابت قدم اوسئ (او مه ترې تښتئ) او الله ډېر یادوئ (په خوله او زړه) ښايې چې تاسې په مراد ورسیږئ ( د ذکر په برکت پر دښمن برلاسي شئ)
  6. د ذکر کوونکو او جمدان غره تر منځه تشبیه لدې امله ده چې د جمدان غر له نورو غرونو جلا او ځانته دی؛ همدا رنګه د الله تعالی ذکر کوونکی هم دی. ځانته او جلا کس هغه چا ته ویل کیږي چې زړه او ژبه یې د الله ذکر ته ځانګړي کړي وي که څه هم دوی د خلکو تر منځه وي. او په یوازې والي کې سکون او د خلکو سره په زیاته ناسته پاسته کې ځورېږي، او کېدی شی د تشبیه لامل دا وي چې ذکر کول په ایمان د ثابت پاتې کېدو لامل ګرځي، لکه څنګه چې غرونه د ځمکې د ثبات لامل دي، یا دا چې د دنیا او آخرت ښېګڼو ته تر ټولو د مخکې رسېدلو معنا لري، ځکه مسافر به چې کله جُمدان غره ته ورسېدل نو دا به مکې ته درسېدو نښه وه، او څوک به چې ورته ورسېده نو هغه به له نورو مخکې و، همدا رنګه د الله تعالی ذکر کوونکی د الله په ذکر سره له نورو مخکې دی. والله اعلم.

عرض الترجمات

57 اللغة
EN English الإنجليزية
UR اردو الأوردية
ES Español الإسبانية
ID Indonesia الإندونيسية
UG ئۇيغۇرچە الأيغورية
BN বাংলা البنغالية
TR Türkçe التركية
RU Русский الروسية
BS Bosanski البوسنية
SI සිංහල السنهالية
HI हिन्दी الهندية
ZH 中文 الصينية
FA فارسی الفارسية
VI Tiếng Việt الفيتنامية
TL Tagalog تجالوج
KU Kurdî الكردية
HA Hausa الهوسا
PT Português البرتغالية
ML മലയാളം المليالم
TE తెలుగు التلغو
SW Kiswahili السواحيلية
TA தமிழ் التاميلية
MY မြန်မာ البورمية
TH ไทย التايلندية
DE Deutsch الألمانية
AS অসমীয়া الأسامية
SQ Shqip الألبانية
SV Svenska السويدية
AM አማርኛ الأمهرية
NL Nederlands الهولندية
GU ગુજરાતી الغوجاراتية
KY Кыргызча القيرقيزية
NE नेपाली النيبالية
YO Yorùbá اليوروبا
LT Lietuvių الليتوانية
PRS دری الدرية
SR Српски الصربية
SO Soomaali الصومالية
TG тоҷикӣ الطاجيكية
RW Kinyarwanda الكينياروندا
RO Română الرومانية
HU Magyar المجرية
CS Čeština التشيكية
MOS Moore الموري
MG Malagasy المالاجاشية
OM Oromoo الأورومو
KN ಕನ್ನಡ الكانادا
WO Wolof الولوف
AZ Azərbaycan الأذربيجانية
UZ O‘zbek الأوزبكية
UK Українська الأوكرانية
KA ქართული الجورجية
MK Македонски المقدونية
KM ភាសាខ្មែរ الخميرية
PA ਪੰਜਾਬੀ البنجابية
MR मराठी الماراثية
KMR Kurmancî الكرمنجية